امروز سه شنبه 25 اردیبهشت 1403 http://vahidvaka.cloob24.com
0

نقش جی آی اس در مدیریت بحران

در سال های اخیر وقوع رخدادهای طبیعی در کشورمان که موجب بروز حوادث سهمگین همچون زلزله های منجیل و بم گردید، ذهن مسئولین و محافل علمی کشور را جهت یافتن راهکارهایی برای مقابله با وقوع چنین حوادثی به خود مشغول کرده و سبب برگزاری جلسات و همایش های مختلفی در این خصوص شده است. با تهیه و تصویب طرح جامع امداد و نجات کشور و با مشخص شدن شرح وظایف عمومی دستگاه ها در مراحل پیش از بحران، حین بحران و پس از بحران و تشکیل کارگروه های تخصصی ستاد حوادث و سوانح غیر مترقبه، اولین قدم جهت مدیریت در بلایا و سوانح در کشور برداشته شد.

مدیریت در حوادث بسیار مهم و ضروری است به همین جهت مدیریت بحران در نظام امداد و نجات و ستاد حوادث و سوانح غیر مترقبه تعریف گردیده که مهمترین عوامل ارتقای مدیریت بحران توجه به پیشگیری و سرعت بخشی عملیات امداد رسانی و بازسازی است. لازمه برنامه ریزی و تصمیم گیری در اختیار داشتن اطلاعات صحیح در زمینه مربوطه می باشد. چنانچه باور داشته باشیم که تصمیم گیری و سیاستگذاری های خوب متکی بر اطلاعات درست است اهمیت و کیفیت اطلاعات و نظام های اطلاع گرا به خوبی روشن می شود. بدون شک تحقق این امر از طریق سنتی جمع آوری اطلاعات یعنی به روش کار زمینی و دستی مستلزم صرف زمان و هزینه های زیاد می باشد، دستیابی سریع به اطلاعات به منظور برنامه ریزی، تصمیم گیری، بهره برداری، نظارت و اجرا در شاخه های گوناگون علوم در جهان سبب رشد فناوری های نوین و از جمله سیستم های اطلاعات جغرافیایی گردیده است. امروزه از GIS برای اهداف متنوعی استفاده می شود و همگان کم و بیش با آن آشنایی دارند. برای نیل به اهداف مدیریت بحران، با استفاده از این سیستم اطلاعاتی و با تعریف لایه های اطلاعاتی مورد نیاز که در نهایت موجب شکل گیری GIS «مدیریت بحران» می شود می توان گام های بسیار بلندی در این راستا برداشت. در ادامه ضمن توضیح مختصری در خصوص GIS و مدیریت بحران به مشخصات GIS«مدیریت بحران» پرداخته و در نهایت برای توضیح بیشتر نمونه ای از عملکرد آن آورده می شود.
بحران و مدیریت بحران:
در طرح جامع امداد و نجات کشور مصوب هیئت وزیران تعارف نسبتا کاملی از دو مفهوم بحران و مدیریت بحران صورت گرفته است که در اینجا عینا آورده می شود. بحران به حوادثی اطلاق می شود که در اثر رخدادها و عملکردهای طبیعی و انسانی به طور ناگهانی به وجود می آید و مشقت و سختی را به یک مجموعه یا جامعه انسانی تحمیل می کند و برطرف کردن آن نیاز به اقدامات اضطراری، فوری و فوق العاده دارد. همچنین مدیریت بحران فرایند عملکرد و برنامه ریزی مقامات دولتی و دستگاه های اجرایی است که با مشاهده، تجزیه و تحلیل بحران ها به صورت یکپارچه جامع و هماهنگ با استفاده از ابزارهای موجود تلاش می کنند از بحران ها پیشگیری نمایند تا در صورت بروز آنها در جهت کاهش آثار، امداد رسانی سریع و بهبود اوضاع تا سطح وضعیت عادی تلاش نمایند.
سیستم اطلاعات جغرافیایی:
سیستم های اطلاعات جغرافیایی)Geographic Information Systems(که به اختصار GIS نامیده می شوند، سیستم هایی هستند که با استفاده از اطلاعات جغرافیایی منطقه و اطلاعات توصیفی جمع آوری شده ابزاری قدرتمند برای مدیران و برنامه ریزان کلان می باشند که با استفاده از آن می توانند سریعتر، دقیق تر و راحت تر اطلاعات مورد نیاز را به دست آورده و به برنامه ریزی صحیح بپردازند.

 

0

مصالح ساختمانی

از دیرباز به مصالح مورد استفاده در سازه ها و ساختمان ها  توجه ویژه ای شده است و  استحکام و زیبایی آنها  نیز امری بسیار مهم بوده است. با توجه به توسعه جوامع، تقاضا برای تهیه مصالح مرغوب افزایش یافته است.در  این مطلب برآن شدیم تا مخاطبان را با مصالح و نکات مورد توجه در آن آشنا کنیم.

  1. سنگ

سنگ یکی از مصالحی است که در سازه ها به کار می رود. مناسب بودن آن از لحاظ دوام، تجزیه ناپذیری، توان مکانیکی، وزن و دیگر خواص فیزیکی و شیمیایی، بسیار مهم است تا  سازه کارایی لازم را داشته باشد. علاوه بر تقسیم بندی سنگ ها به سه گروه آذرین، رسوبی، دگرگون، تقسیم بندی دیگری نیز  وجود دارد که به ویژه از نظر سازه های توریسنگی مفید است. مانند تقسیم بندی بر حسب بافت بلورین:

  1.  گروه نمک ها وکربنات های محلول

  2.  سنگ ها با بافت پیوست نواری میکا و دیگر کانی های ورقه ای

  3.  سیلیکاته های نواری بدون ورقه ای پیوسته میکا

  4.  سنگ های با تنش برشی

و بر حسب بافت آواری:

  1.  چسبنده وپایدار

  2.  سنگ با مواد چسباننده با انحلال کم

  3. سنگ با مواد چسباننده حل پذیر

  4.  سنگ با چسبندگی ناکامل یا ضعیف

  5.  سنگ غیر چسبنده که ما را در استفاده از سنگ ها در سازه های کنترل سیل و رسوب راهنمایی می کند.

 یکی از کاربرد های مهم سنگ، استفاده از آن برای ایجاد قشر یا سازه محافظتی در ساز ه های مجاور آب، اسکله ها، موج شکن ها، سد های خاکی  و سایر سازه های هیدرولیکی است. در این کاربرد، امواج یا جریان سریع آب به قشری از قطعات سنگی که معمولاً به صورت نا منظم در کنار یکدیگر قرار گرفته اند  برخورد کرده و انرژ ی مخرب آن مستهلک می گردد. ابعاد قطعات مورد استفاده در این کاربرد بسیار متنوع بوده و بسته به مورد، ابعاد سازه و سرعت آب ممکن است از چند سانتی متر تا چند متر متغیر باشد. با توجه به انرژی دائمی آب و انرژی فرسایشی آن، سنگ های مناسب برای این هدف باید دارای ویژگی های زیر باشد:

  •  سالم و فاقد درز و ترک

  • وزن واحد حجم زیاد

  • بالا بودن مقاومت نسبت به ضربه و  سایش

  • مقاومت مطلوب در مقابل عوامل هوازدگی فیزیکی و شیمیایی

  • فاقد لایه بندی نازک

با توجه به ویژگی های فوق سنگ های آذرین، مانند بازالت، پریدوتیت وگرانیت، از مجموعه سنگ های رسوبی، ماسه سنگ و سنگ آهک متراکم برای این منظور مناسب هستند. از مجموعه سنگ های دگرگون نیز کوارتزیت ها برای تأمین اهداف مذکور، مناسب هستند.